AIDS viết tắt từ tiếng Anh: Acquired Immuno Deficiency Syndrom.

HIV/AIDS với phụ nữ

Phụ nữ dễ bị nhiễm HIV hơn nam giới do phụ nữ có nguy cơ bị lây nhiễm cao hơn nam giới từ 2 đến 4 lần. Nguyên nhân là do:

- Lý do sinh học: Diện tích niêm mạc âm đạo của phụ nữ lớn hơn rất nhiều so với diện tích niêm mạc dương vật của nam giới. Thêm vào đó, phụ nữ là người nhận tinh dịch, mà số lượng HIV trong tinh dịch lại cao hơn nhiều so với dịch tiết âm đạo.

- Lý do y học: Do tình trạng sức khoẻ và phụ nữ có nhiều khả năng phải truyền máu trong lúc mang thai, trong khi sinh đẻ,...

- Lý do xã hội: Nam giới thường có nhiều bạn tình hơn nữ giới. Trong quan hệ tình dục, nam giới thường giữ vai trò chủ động. Hơn nữa, phụ nữ thường bị lệ thuộc về kinh tế vào người đàn ông nên trong gia đình, họ chỉ đóng vai trò thứ yếu, chính vì thế việc người phụ nữ chủ động phòng tránh lây nhiễm HIV là rất khó.

HIV/AIDS với trẻ em

Số phụ nữ và trẻ em nhiễm HIV/AIDS trên thế giới ngày càng tăng. Trẻ em có thể bị nhiễm HIV/AIDS qua cả 3 đường:

- Mẹ nhiễm HIV lây sang trẻ khi mang thai, lúc sinh và khi nuôi con bằng sữa mẹ, đây là nguyên nhân gây nhiễm HIV chủ yếu ở trẻ em.

- Đường máu: Trẻ em cũng dễ bị nhiễm HIV qua đường máu, tiêm chích, xỏ lỗ tai,... không đảm bảo vô trùng.

- Đường tình dục: Trẻ em có thể bị lây nhiễm HIV vì bị lợi dụng tình dục, hãm hiếp hoặc bị buộc làm mại dâm,...

- Trẻ em nhiễm HIV sớm phát bệnh, dễ tử vong và việc chẩn đoán gặp nhiều khó khăn hơn.

Các biện pháp phòng lây nhiễm bệnh

Phòng nhiễm HIV/AIDS lây qua đường tình dục

- Sống chung thủy, một vợ một chồng và cả hai người đều chưa bị nhiễm HIV. Không nên quan hệ tình dục bừa bãi.

- Trong trường hợp quan hệ tình dục với một đối tượng, chưa rõ có bị nhiễm HIV không, cần phải thực hiện tình dục an toàn để bảo vệ cho bản thân bằng cách sử dụng bao cao su (condom, áo mưa, bao kế hoạch) đúng cách.

- Dùng thuốc diệt tinh trùng và HIV: phổ biến là Nonoxynol-9 (Menfagol) được làm dưới dạng kem bôi, viên đặt, hoặc tẩm vào màng xốp, bao cao su.

Phòng nhiễm HIV/AIDS lây qua đường máu

- Máu và các chế phẩm truyền máu: Chỉ nên truyền máu khi thật cần thiết và chỉ nhận máu đã xét nghiệm HIV.

- Về tiêm chích, sử dụng các dụng cụ dây dính máu: Hạn chế tiêm chích, dùng loại bơm tiêm sử dụng một lần. Các dụng cụ phẫu thuật phải khử trùng bằng nhiệt, khử trùng bằng hóa chất.

- Tránh tiếp xúc trực tiếp các dịch cơ thể của người nhiễm HIV.

- Nên dùng riêng các đồ dùng cá nhân: lưỡi dao cạo, bàn chải răng, bấm móng tay,...

Phòng nhiễm HIV/AIDS lây truyền từ mẹ sang con

Phụ nữ nhiễm HIV không nên mang thai, vì tỷ lệ lây truyền HIV sang con là 30%. Nếu có thai thì uống thuốc dự phòng theo hướng dẫn của bác sĩ.

Hiểu đúng về HIV/AIDS

Nhiễm HIV không có nghĩa là AIDS. Từ khi nhiễm HIV cho đến khi chuyển thành AIDS là một khoảng thời gian dài trong nhiều năm. Trong thời gian đó người nhiễm vẫn sống khỏe mạnh và làm việc bình thường để sinh sống. Người đó chỉ cần sự hỗ trợ khi diễn biến thành AIDS. Một khi HIV nhiễm vào cơ thể sẽ có 3 xu hướng phát triển:

- Hoặc người đó mang HIV kéo dài trong 10 năm hoặc lâu hơn mà vẫn khoẻ mạnh và làm việc bình thường nếu người đó thay đổi hành vi, thực hiện chế độ dinh dưỡng và rèn luyện thân thể tốt.

- Hoặc sẽ phát triển thành AIDS trong vòng 5-7 năm nếu để cho HIV diễn biến tự nhiên trong cơ thể.

- Hoặc sẽ diễn biến rất nhanh thành AIDS trong vòng vài năm nếu tiếp tục có các hành vi nguy cơ (như dùng chung bơm kim tiêm khi tiêm chích, tiếp tục quan hệ tình dục với nhiều người...) người đó một mặt sẽ làm lây truyền HIV cho người khác, mặt khác họ sẽ bị nhiễm thêm HIV từ người khác hoặc bị các nhiễm trùng bội nhiễm kích hoạt cho HIV sản sinh nhanh trong cơ thể làm tiêu hủy nhanh hệ thống miễn dịch và người đó tự rút ngắn cuộc đời lại.

- Khi đã diễn biến thành AIDS tùy điều kiện thuốc men và chăm sóc bệnh nhân vẫn có thể sống thêm 1- 5 năm nữa.

- Các thuốc điều trị hiện nay chỉ nhằm chữa các bệnh nhiễm trùng cơ hội và làm chậm lại quá trình phát triển của virus. Một người bị nhiễm HIV có thể làm lây HIV cho người thân qua dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu, quan hệ tình dục và tiêm chích không an toàn, vì vậy trong suốt quá trình bị bệnh, bệnh nhân nên tuân thủ các nguyên tắc sau: Ăn càng nhiều càng tốt.

- Luyện tập thể dục thể thao để tăng cường sức khỏe và tránh buồn phiền, lo lắng.

- Nghỉ ngơi khi mệt mỏi và đảm bảo ngủ đủ thời gian. Vẫn tiếp tục làm việc nếu có khả năng.

- Thực hiện tình dục an toàn (sử dụng bao cao su quan hệ tình dục).

- Hãy gặp gỡ thường xuyên với bạn bè và gia đình.

- Không cho máu và mô.

- Không sử dụng chung bơm kim tiêm với người khác, dùng bơm kim tiêm sạch. Hãy chú ý đến những vấn đề sức khỏe, nghe theo lời khuyên của thầy thuốc để phòng những bệnh nhiễm trùng cơ hội.

- Thực hiện các biện pháp vệ sinh cá nhân: đánh răng hàng ngày, tắm rửa thay quần áo. Đặc biệt quan trọng đối với phụ nữ phải vệ sinh sạch sẽ trong thời kỳ kinh nguyệt.

- Giảm các sang chấn, lo âu. Tránh uống rượu và hút thuốc lá.

- Không tự ý dùng thuốc khi không có chỉ định của thầy thuốc.

- Không biệt lập với gia đình và bạn bè.

Phòng lây nhiễm HIV trong sinh hoạt hàng ngày

Để phòng lây nhiễm HIV khi sống chung với người nhiễm HIV cần tuân thủ một số nguyên tắc đơn giản sau:

- Rửa tay sạch sẽ bằng xà phòng sau khi thay chiếu, chăn, quần áo bẩn hoặc sau khi tiếp xúc với dịch tiết của cơ thể người bệnh.

- Băng kín các vết thương xuất tiết.

- Nếu người bệnh bị chảy máu, cần nhanh chóng rửa sạch bằng các chất liệu tiệt trùng như nước javel, trong khi lau rửa vết máu cần phải mang găng tay (có thể là găng tay dùng trong sinh hoạt hàng ngày), nếu không có găng tay phải dùng giấy hoặc ni lông. Luôn nhớ sau đó phải rửa tay sạch bằng xà phòng.

- Mang găng hoặc lót bằng giấy, túi ni lông khi mang các đồ bẩn.

-Giữ giường, chiếu, quần áo luôn sạch sẽ.

- Khi giặt quần áo hoặc ga giường có dính máu hoặc các dịch tiết khác của cơ thể cần chú ý:

+ Ngâm bằng nước javel trong thời gian 20 phút rồi đi găng để giặt.

+ Giặt riêng rẽ với các quần áo của người khác trong gia đình.

+ Giặt bằng xà phòng, vắt khô, gấp và là như bình thường.

+ Không dùng chung các vật đâm qua da, không dùng chung bàn chải đánh răng, dao cạo râu, tăm răng và tất cả các vật sắc nhọn có thể gây chảy máu.

Vì sao nên sống chung với AIDS?

- Trong thời kỳ chưa có biểu hiện lâm sàng, người nhiễm HIV vẫn lao động bình thường, vẫn có khả năng đóng góp cho gia đình và cho xã hội.

- Có thể sống chung với người nhiễm HIV/AIDS vì HIV không lây qua các tiếp xúc thông thường. HIV/AIDS tuy dễ lây nhưng cũng dễ đề phòng. Mặt khác, tinh thần sống chung với AIDS phù hợp với truyền thống bao dung, nhân ái của dân tộc Việt Nam qua hàng ngàn năm lịch sử.

- Tinh thần sống chung với HIV/AIDS giúp cho mọi người nhiễm HIV/AIDS được đối xử công bằng, được tham gia dự phòng và được chăm sóc, đảm bảo an toàn xã hội về các mặt sức khỏe, nòi giống và phát triển kinh tế - xã hội.

- Khi quan hệ tình dục phải dùng bao cao su.

- Người phụ nữ nhiễm HIV không nên có con vì sức khỏe của mẹ (mẹ nhanh diễn biến đến AIDS và tử vong sớm) và vì tương lai đứa trẻ sẽ sinh ra (từ 20-60% trẻ sẽ bị nhiễm trong thời kỳ thai nghén, trong lúc đẻ và trong thời gian bú mẹ).

Các triệu chứng bệnh

Nhóm triệu chứng chính:

- Sụt cân trên 10% cân nặng

- Tiêu chảy kéo dài trên 1 tháng.

- Sốt kéo dài trên 1 tháng.

Nhóm triệu chứng phụ:

- Ho dai dẳng trên 1 tháng

- Ban đỏ, ngứa da toàn thân.

- Nổi mụn rộp toàn thân (bệnh Herpes).

- Bệnh Zona (giời leo) tái đi tái lại.

- Nhiễm nấm tưa ở hầu, họng kéo dài hay tái phát.

- Nổi hạch ít nhất là 2 nơi trên thân thể (không kể hạch bẹn) kéo dài hơn 3 tháng.

Chiêu Minh (TH)

Theo: giaothongvantai